Türkiye ile Azerbaycan arasında ADEX 2026 kapsamında savunma sanayisi alanında toplam değeri 500 milyon doları aşan anlaşmalar imzalandı. HÜRKUŞ-II, MIZRAK akıllı dolanan mühimmat, ANTIDOT elektronik harp sistemi, BARBAROS Kıyı Savunma Sistemi ve ALP-100 radarının yanı sıra Nahçıvan’da üretim tesisi kurulması ve ortak Ar-Ge çalışmaları da anlaşma paketinde yer aldı.
ADEX 2026’da 500 milyon dolarlık savunma paketi
Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen ADEX 2026, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki savunma sanayisi iş birliğinde yeni anlaşmalara sahne oldu. İki ülke arasında imzalanan tedarik sözleşmeleri, mutabakat zabıtları ve ortak üretim anlaşmalarının toplam değerinin 500 milyon doların üzerinde olduğu açıklandı.
Anlaşmalar kapsamında Türk savunma sanayisinin farklı alanlarda geliştirdiği hava araçları, akıllı mühimmat, elektronik harp, radar ve kıyı savunma sistemlerinin Azerbaycan’a tedariki için yeni süreçler başlatıldı.
Bununla birlikte ADEX 2026’da imzalanan anlaşmalar yalnızca doğrudan ürün tedarikinden oluşmuyor. Paket içerisinde ortak üretim, yerel sanayi altyapısı, akademik iş birliği, Ar-Ge, mühendislik eğitimi ve teknoloji geliştirme başlıkları da bulunuyor.
Hangi Türk savunma şirketleri anlaşma imzaladı?
Yeni anlaşmalar Türkiye’nin önde gelen savunma sanayisi şirketlerini kapsıyor.
Öne çıkan tedarik sözleşmeleri şöyle:
- TUSAŞ: HÜRKUŞ tedariki
- BAYKAR: MIZRAK akıllı dolanan mühimmat tedariki
- BAYKAR: ANTIDOT tedariki
- ROKETSAN: BARBAROS Kıyı Savunma Sistemi tedariki
- ASELSAN: ALP-100 radar tedarikine ilişkin mutabakat zaptı
AA’nın aktardığı bilgilere göre bu sözleşmeler ve anlaşmalar toplamda 500 milyon doların üzerinde bir ekonomik büyüklüğe karşılık geliyor.
Burada önemli bir ayrım bulunuyor. Açıklanan 500 milyon dolarlık rakam tek bir ürün veya şirketin sözleşme bedelini ifade etmiyor; ADEX 2026 kapsamında imzalanan farklı tedarik ve iş birliği anlaşmalarının toplam değerini kapsıyor. Ayrıca ALP-100 için imzalanan belge bir tedarik mutabakat zaptı olarak açıklandı.
HÜRKUŞ-II için Azerbaycan’a 14 uçak
Paketin havacılık tarafındaki en dikkat çekici başlıklarından biri TUSAŞ tarafından geliştirilen HÜRKUŞ-II oldu.
Azerbaycan ile 14 adet HÜRKUŞ-II için tedarik sözleşmesi imzalandı. Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, ilk teslimatların 2026 yılı içerisinde gerçekleştirilmesinin planlandığını ve Azerbaycan’a yapılacak teslimatların Türk Hava Kuvvetleri’ne yönelik üretim ve teslimatlarla aynı dönemde ilerleyeceğini açıkladı.
HÜRKUŞ-II’nin Azerbaycan’a ihracatı, uçağın Türkiye dışındaki ilk müşterisinin belirlenmesi açısından da önem taşıyor. İlk iki HÜRKUŞ-II, 28 Eylül 2026’da Türk Hava Kuvvetleri’ne teslim edilmişti.
Böylece platform, Türkiye’deki envantere girişinden hemen sonra uluslararası kullanıcı için de üretim aşamasına geçmiş oldu.
BAYKAR’dan MIZRAK ve ANTIDOT
ADEX 2026 kapsamında BAYKAR ile Azerbaycan arasında iki ayrı tedarik sözleşmesi imzalandı.
Bunlardan ilki MIZRAK akıllı dolanan mühimmat, ikincisi ise ANTIDOT sistemi için gerçekleştirildi. Her iki sistemin tedariki için Azerbaycan tarafıyla ayrı sözleşmeler imzalandığı açıklandı.
MIZRAK, dolanan mühimmat konseptinde geliştirilen bir sistem olarak farklı hedeflere karşı kullanılmak üzere tasarlanırken ANTIDOT tarafında elektronik harp kabiliyetleri öne çıkıyor.
Bu iki anlaşma, Azerbaycan’ın insansız sistemler ve elektronik harp alanındaki kabiliyetlerini genişletmeye yönelik tedarik başlıklarının da Türkiye-Azerbaycan savunma iş birliğine dahil olduğunu gösteriyor.
ROKETSAN BARBAROS’u Azerbaycan’a taşıyor
ROKETSAN da ADEX 2026 kapsamında Azerbaycan ile BARBAROS Kıyı Savunma Sistemi için tedarik sözleşmesi imzaladı.
BARBAROS, kıyı savunmasına yönelik geliştirilen bir sistem ailesi olarak deniz üzerindeki hedeflere karşı uzun menzilli angajman kabiliyeti sağlamayı amaçlıyor.
Sözleşmeyle birlikte ROKETSAN’ın kıyı savunma çözümlerinden biri daha Azerbaycan’ın savunma mimarisine dahil edilmiş olacak. Ancak mevcut açıklamalarda Azerbaycan’a teslim edilecek sistem sayısı ve teslimat takvimiyle ilgili ayrıntılar paylaşılmadı.
ASELSAN’dan ALP-100 radar anlaşması
Anlaşma paketindeki bir diğer önemli başlık ASELSAN tarafından geliştirilen ALP-100 radarı oldu.
Azerbaycan’a ALP-100 radar tedarikine ilişkin bir mutabakat zaptı imzalandı. Bu nedenle söz konusu gelişmenin, açıklanan 500 milyon dolarlık toplam içerisindeki diğer tedarik sözleşmelerinden farklı bir hukuki statüye sahip olduğu özellikle belirtiliyor.
ALP-100, hava gözetleme ve radar teknolojileri alanında ASELSAN’ın geliştirdiği çözümler arasında yer alıyor. Azerbaycan tarafıyla imzalanan mutabakat, sistemin ülkede kullanılmasına yönelik tedarik sürecinin önünü açan adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Nahçıvan’da ASELSAN fabrikası için ilk adım
ADEX 2026’da yalnızca sistem tedariklerini kapsayan anlaşmalar yapılmadı. ASELSAN ile Azerbaycan’ın NOVASIS şirketi arasında Nahçıvan’da fabrika kurulmasına yönelik ön protokol imzalandı.
Bu gelişme, Türkiye-Azerbaycan savunma sanayisi ilişkilerinin yalnızca Türkiye’den Azerbaycan’a ürün gönderilmesi modelinin ötesine taşınması açısından dikkat çekiyor.
Planlanan üretim altyapısının ayrıntıları, üretilecek ürünler ve tesisin faaliyete geçiş takvimi konusunda ise henüz kamuoyuna kapsamlı teknik bilgi verilmedi.
Ortak üretim ve yerel teknoloji geliştirme gündemde
ASELSAN-NOVASIS anlaşmasının yanında Boğaziçi Savunma ile Azerbaycan tarafı arasında ortaklık ve yerel üretim sözleşmesi imzalandı.
Boğaziçi Savunma ile Kayı Savunma şirketleri ve NOVASIS arasında da çeşitli mutabakat zabıtları imzalandı. Bu anlaşmaların ortak üretim ve teknoloji geliştirme altyapısının genişletilmesine yönelik olduğu açıklandı.
Azerbaycan Savunma Sanayii Bakanlığına bağlı MİRAS şirketi ile MKE arasında da stratejik iş birliği ve iş geliştirmeye yönelik mutabakat zaptı imzalandı. OTOKAR ile MİRAS arasında ise lojistik destek iş birliği sözleşmesi gerçekleştirildi.
Mühendislik ve Ar-Ge iş birliği de genişliyor
ADEX 2026 kapsamında savunma sanayisi anlaşmalarının yanında iki ülkenin insan kaynağı ve teknoloji geliştirme kapasitesini artırmaya yönelik adımlar da atıldı.
Yükseköğretim Kurulu, Savunma Sanayii Başkanlığı, Azerbaycan Savunma Sanayii Bakanlığı ve Azerbaycan Bilim ve Eğitim Bakanlığı arasında akademik iş birliği mutabakatı imzalandı.
Ayrıca Azerbaycan Savunma Sanayii Araştırma ve İnovasyon Merkezi ile Savunma Sanayii Akademisi arasında Ar-Ge, eğitim ve üniversite-sanayi iş birliğini kapsayan anlaşma gerçekleştirildi.
Haluk Görgün, bu kapsamda iki ülkenin mühendislerinin birlikte yetiştirilmesine ve yerel üretim ile ortak projelerin geliştirilmesine yönelik bir model oluşturulacağını açıkladı.
Türkiye-Azerbaycan savunma iş birliğinde yeni model
Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki savunma sanayisi iş birliğinin uzun vadeli ve sürdürülebilir bir model üzerine kurulmasını hedeflediklerini belirtti.
Görgün, Azerbaycan’ın ihtiyaçlarının birlikte belirlenmesi, dışa bağımlılığın azaltılması, üretimin maliyet etkin şekilde gerçekleştirilmesi ve sonraki nesil teknolojiler için altyapı ile insan kaynağının oluşturulmasına yönelik bir model üzerinde çalışıldığını ifade etti.
Bu yaklaşımın bir diğer boyutu ise iş birliğinin Türk Devletleri Teşkilatı üyesi diğer ülkelere de genişletilmesi hedefi. Görgün, Türkiye ve Azerbaycan arasındaki modelin ilerleyen süreçte TDT ülkelerini de kapsayacak şekilde geliştirilmesinin amaçlandığını açıkladı.
500 milyon dolarlık paket ne anlama geliyor?
ADEX 2026’da açıklanan toplam değer, tek bir savunma sistemi veya tek bir satış anlaşmasından oluşmuyor. HÜRKUŞ-II uçaklarından dolanan mühimmata, elektronik harp ve radar sistemlerinden kıyı savunma çözümlerine, ortak üretimden Ar-Ge ve eğitim iş birliklerine kadar farklı başlıklar aynı süreç içerisinde imzalandı.
Bu nedenle 500 milyon doların üzerindeki rakam, Türkiye’nin Azerbaycan’a gerçekleştireceği tek kalemlik bir ihracat olarak değil, ADEX 2026 kapsamında ortaya çıkan çok sayıda tedarik ve iş birliği anlaşmasının toplam ekonomik büyüklüğü olarak okunmalı.
Öte yandan bazı anlaşmalar doğrudan tedarik sözleşmesi niteliğindeyken, ALP-100 radar ve Nahçıvan’daki fabrika gibi bazı başlıklarda mutabakat zaptı veya ön protokol imzalandı. Dolayısıyla tüm kalemlerin aynı aşamada olduğu söylenemez.
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki yeni anlaşmalar, savunma sanayisi ilişkilerinin ürün tedarikinden ortak üretim, yerel sanayi altyapısı, Ar-Ge ve insan kaynağı geliştirmeye doğru genişlediğini gösteriyor.
